تدبير سريع در لحظه‌اى كه امت اسلامى با ضايعه‌اى بزرگ در بوتهء آزمايش قرار گرفته ، در حالى فقدان رهبر بزرگ خويش را احساس مىكند ، طبيعى است صدمات طورى باشد كه سير انديشه ، به چپ و راست و آشفتگى كشيده شود تا جايى كه صحابى معروف صلا در دهد : پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم نمرده است و هرگز نمىميرد « 1 » . آرى چنين تدبير سريعى آكنده از خطرات وخيم خواهد بود . ب : خطراتى كه از عدم رشد دينى مردم ناشى مىشود ، زيرا رشد دينى مردم هنوز به درجه‌اى نرسيده بود كه پيشاپيش ، [ ضمانت اجرايى ] چاره‌انديشى پيامبر را در مورد رهبرى آينده ، مطابق چارچوب رسالت دعوت تضمين كند و بر تناقضات نهفته‌اى كه همواره در زواياى نفوس مسلمانان براساس تقسيم آنان به مهاجرين و انصار ، قريش و ديگر قبايل عرب و يا مكه و مدينه

--> - بىحد و حصرى را به دنبال دارد ؛ خصوصا كه ضوابط قانونى مشخص و روشنى براى پر كردن فورى اين پست وجود نداشته باشد . ر . ك : النظريات السياسية الاسلامية ، دكتر ريس ، ص 134 . ( 1 ) - الملل و النحل ، شهرستانى ، ج 1 ، ص 15 . در اين كتاب آمده است : عمر بن خطاب گفت : « هركس بگويد محمد مرده است ، با شمشيرم او را مىكشم . [ پيامبر نمرده ] بلكه به آسمان عروج كرده است » ؛ همچنين ر . ك : تاريخ طبرى ، محمد بن جرير طبرى ، ج 2 ، ص 233 . در اين كتاب نيز آمده است : عمر گفت : « محمد نمرده است و قصد كسانى را كرده است كه خبر مرگ او را مىدهند و دستان و گردن‌هاى آنان را قطع خواهد كرد . . . » .